• grudziądz ruiny zamkuWspółrzędne GPS:  53.495433N, 18.749479E
  • Galeria zdjęć
  • Stan: ruina
  • Dostępność: brak, teren budowy
  • Atrakcyjność: 2/5

Dzieje zamku krzyżackiego znajdującego się na Górze Zamkowej w Grudziądzu zostały udokumentowane wraz z przybyciem Krzyżaków na ziemię chełmińską. Pierwsze drewniane fortyfikacje w tym miejscu powstały jeszcze przed lokacją miasta ok 1235 r. W połowie XIII w. rozpoczęła się budowa zamku z cegły, którą ukończono w 1299 r. Gotycki zamek w Grudziądzu składał się z przedzamcza położonego na niższym tarasie od strony miasta i zamku właściwego o kształcie nieregularnego czworoboku. W skrzydle południowym na piętrze znajdowały się pomieszczenia reprezentacyjne.

Mieściła się też tam kaplica z Poliptykiem Grudziądzkim, który pochodził z XIV w. Funkcje mieszkalne pełniło skrzydło zachodnie - położone od strony rzeki, a funkcje gospodarcze - skrzydło wschodnie. Zamek posiadał też wieżę obronną o wysokości 30 metrów zwaną Klimkiem, która usytuowana była w narożniku północno-zachodnim. Wieża pełniła też rolę więzienia a wejść do niej można było z murów przez zwodzoną kładkę. W 1338 r. część zabudowań od strony Wisły osunęła się do rzeki. Po zakończeniu w 1410 r. bitwy pod Grunwaldem zamek był przejściowo zajmowany przez wojska polskie. W 1454 r. został zdobyty przez siły Związku Pruskiego i po inkorporacji Prus do Polski stał się siedzibą starostów. Zamek opustoszał w 1659 r. w czasie potopu szwedzkiego. W latach 1796 - 1804 z polecenia króla pruskiego - Fryderyka Wilhelma II został rozebrany, a zamkowa cegła posłużyła do budowy cytadeli i więzienia. Z potężnej warowni ocalał fragment muru parteru skrzydła południowego, piwnice, filar mostu gotyckiego, mury kurtynowe i wieża Klimek, której górna część uległa zniszczeniu podczas francuskiego oblężenia twierdzy w 1807 r. W 1839 r. miasto wydzierżawiło Górę Zamkową, utworzono park a teren wokół Góry został uporządkowany, wieża stała się symbolem miasta i punktem widokowym. Od końca XIX w. do roku 1939 otoczenie Góry Zamkowej zyskało restaurację, malownicze tarasy (wykonane w latach 1901 - 1902), murki oporowe, odkopana została studnia zamkowa, pojawiły się pomniki, fontanny i place zabaw. Z wieży w latach 1936 - 39 rozlegał się na okolicę hejnał grudziądzki. W marcu 1945 r. hitlerowcy wysadzili w powietrze wieżę Klimek. W 1956 r. na jej gruzach usypano kopiec widokowy i w 1965 r. ustawiono na nim obelisk w formie Światowida. W latach 70-tych XX w. rozważano kwestię rekonstrukcji wieży zamkowej. W latach 2006 - 2007 z ruin usunięto zwały ziemi odsłaniając podstawę wieży. Planowane jest zabezpieczenie odsłoniętych reliktów w formie trwałej ruiny. W chwili obecnej teren Góry Zamkowej z ruinami jest ogrodzony i nie ma do niego wstępu, ma to prawdopodobnie związek z pracami zabezpieczającymi. Na Górze Zamowej zobaczyć można też mury miejskie wzniesiony w początkach XIV w. Obwód murów przerwany był czterema bramami: Toruńską od południa, Wodną od strony południowo-zachodniej, Łasińską od północy i Boczną od strony wschodniej. Z tych czterech zachowała się tylko Brama Wodna. W ciągu murów występowały prostokątne baszty oraz ośmioboczna wieża, a w narożniku północno-wschodnim - basteja.