walim sztolnie walimskie kompleks rieseW czasie II wojny światowej Niemcy rozpoczęli w rejonie Gór Sowich prace objęte kryptonimem "Riese" (Olbrzym). Prace te polegały na budowie szeregu podziemnych kompleksów, których przeznaczenie nie jest do dnia dzisiejszego znane.

W skład "Riese" wchodzą następujące kompleksy: "Rzeczka", "Jugowice Górne - Jawornik", "Włodarz", "Osówka", "Soboń", "Sokolec - Gontowa" i "Książ. Prace projektowe powstały prawdopodobnie już  pod koniec lat 30-tych XX w. Generalnym wykonawcą była Śląska Wspólnota Przemysłowa SA we Wrocławiu, której dyrekcja mieściła się w Jedlinie Zdrój. Przy budowie pracowali robotnicy przymusowi. W kwietniu 1944 r. projekt przejęła Organizacja Todt i od tej chwili nosił on kryptonim "Olbrzym". Do budowy dowożono więźniów z obozu koncentracyjnego Gross - Rosen w Rogoźnicy. Ich praca polegała na drążeniu w zboczach gór sztolni. Na powierzchni budowano natomiast obiekty takie jak: magazyny, warsztaty itp. Dodatkowo powstawała przy tym cała infrastruktura komunikacyjna (drogi, koleje), sieci kanalizacyjne, energetyczne, telefoniczne, wodociągowe itp. Do końca wojny nie zdołano ukończyć projektu "Riese". Po zakończeniu wojny nastąpiło znaczne zniszczenie kompleksów a z nimi i całej dokumentacji. Zwiedzanie kompleksu "Rzeczka" rozpoczyna się w wartowni, w której przewodnik przedstawia historię Sztolni Walimskich. Zobaczyć tutaj też można eksponaty oraz częściowo zachowane dokumenty z projektu "Riese". Podziemna trasa zwiedzania ma kształt litery "E" i znajdują się tutaj trzy sztolnie połączone halami czyli wyrobiskami komorowym. W części nadziemnej kompleksu "Rzeczka" zachowała się m.in. platforma służąca do transportu urobku, torowisko kolejki wąskotorowej prowadzącej od wejścia do sztolni aż do wsi, która przewoziła drewno do budowy kompleksu. Zachowały się też widoczne ślady fundamentów zabudowań gospodarskich. Obok wejścia uwagę przykuwa Most Baileya, który jest konstrukcją oryginalną pochodzącą z 1943 r. i który używany był przez wojska amerykańskie podczas walk w Afryce Północnej. Po inwazji aliantów 6.06.1944 r. most przerzucony został do Francji a potem do Holandii. Po zakończeniu wojny most przekazano wojsku polskiemu w ramach pomocy krajom wyzwolonym. Używany był przez saperów jednostki wojskowej w Lesznie. Od 1996 r. zmontowany jest w układzie jednościennym nad doliną rzeki Walimki przy Sztolniach w Walimiu.

Źródło: www.sztolnie.pl

Przydatne informacje: zwiedzanie trasy podziemnej trwa ok. 45 minut. Ponieważ temperatura wewnątrz wynosi ok. 5 -7 stopni C. należy ubrać się cieplej.